Inhoudsopgave
Een groene tuin is mooier, gezonder én makkelijker dan je denkt.
Een groene tuin is niet alleen mooi om naar te kijken, maar helpt ook mee om hittestress en wateroverlast tegen te gaan. Bomen en planten zorgen voor verkoeling tijdens hete zomers en in tijden van veel regen kan het water makkelijk weglopen.
Bovendien maak je de natuur blij met een groene tuin. En jezelf ook. Een natuurlijke tuin is een oase voor allerlei insecten, vogels en andere dieren. Zij vinden er voedsel, nestmateriaal en een plek om te schuilen. Daarnaast is een groene tuin ook nog eens gezond, want groen maakt gelukkig. Zo wordt je tuin een fijne plek om te ontspannen, spelen en genieten.
En het mooie is: een groene tuin hoeft helemaal niet veel werk te zijn. Met een paar slimme keuzes creëer je een plek vol kleur en vol leven en ben je weinig tijd kwijt aan onderhoud. Zo blijft er meer tijd over om te genieten van je groene tuin.
Wil jij jouw tuin ook graag groener, biodiverser en klimaatadaptief maken? Wij vertellen je hoe je dat kunt doen. Of je nu een grote of kleine tuin hebt, een bestaande tuin of een kale lap grond bij een nieuwbouwhuis, iedere stap naar een groenere tuin maakt een verschil.
Ga voor meer groen
Een groene tuin is groen en wel voor minimaal 60%. Dat betekent dat maximaal 40% van het totale oppervlak van de tuin bestaat uit verharding of halfverharding, ‘stenen’. Denk daarbij aan de oprit, terrassen en paadjes. De rest van de tuin bestaat uit bomen en planten.
Een tuin met veel tegels lijkt onderhoudsarm, maar er gaat best veel tijd zitten in het verwijderen van ongewenste plantjes tussen de tegels en groene aanslag. Hoe minder bestrating in de tuin, hoe minder tijd je daaraan kwijt bent. Tegels kunnen ook nog eens heel warm worden in de zomer, waardoor je er niet met blote voeten overheen kunt lopen.
Regenwater kan in tuinen met veel groen, veel makkelijker de bodem inzakken. Dat gaat extra goed in tuinen waar de verharding ‘open’ is, bijvoorbeeld door de tegels of klinkers wat verder uit elkaar te leggen en er plantjes tussen te zetten. Dat staat ook nog eens erg leuk.
Plant een boom
In een groene tuin mag een boom niet ontbreken. Bomen zorgen voor verkoeling, ze verbeteren de luchtkwaliteit doordat ze fijnstof en andere vervuiling uit de lucht filteren en CO2 omzetten in zuurstof, ze zijn een bron van voedsel en schuilplaats voor insecten, vogels en andere dieren, ze helpen regenwater op te vangen, waardoor de kans op overstroming van je tuin kleiner wordt.
Maar een boom is vooral ook erg mooi! Door hun hoogte voegen bomen een extra dimensie toe aan de tuin, ze zorgen voor sfeer, geborgenheid en beschutting, beschermen tegen wind en zorgen voor vermindering van inkijk door buren en voorbijgangers of ze blokkeren juist het uitzicht op storende elementen, zoals een hoog gebouw. Bomen kunnen ook geluidsoverlast van een drukke weg verminderen.
Kortom: een boom mag niet ontbreken in een groene tuin. Heb je een kleine tuin? Geen probleem! Bomen zijn er in alle soorten en maten, dus er is er altijd eentje te vinden die past bij jou en bij jouw tuin.
Tuinier verticaal
Wanneer jouw tuin niet al te groot is, zijn er toch volop mogelijkheden om je tuin te vergroenen met planten. Tuinier gewoon de lucht in. Vergroen de ‘wanden’ van je tuin door klimplanten te planten langs schuttingen en muren of kies voor een pergola of rozenboog. Ook in een grotere tuin is er volop plaats voor verticale, groene elementen. Een tuin met alleen lage beplanting oogt saai. Het toevoegen van hoogte door middel van bomen, heesters, hagen of bijvoorbeeld een begroeid prieel zorgt voor spanning, dieptewerking en balans. Een haag in plaats van schutting werkt geluiddempend en vormt een ideale schuilplaats voor allerlei dieren.
Varieer met beplanting
In een groene tuin staan – naast minimaal één boom – verschillende heesters en vaste planten. Een combinatie van verschillende planten maakt de tuin aantrekkelijk voor insecten en andere dieren. Iedere diersoort heeft zijn eigen favorieten. Door verschillende soorten aan te planten, zorg je voor meer biodiversiteit in je tuin.
Let erop dat niet alle planten tegelijk bloeien. Door te kiezen voor planten met verschillende bloeiperiodes, blijft je tuin mooi en aantrekkelijk en is er voor dieren altijd voldoende voedsel te vinden. Bomen en struiken die in het najaar bessen krijgen, zorgen niet alleen voor een aantrekkelijk herfstbeeld, maar vormen ook een bron van voedsel voor vogels.
Kies inheemse planten
Kies voor een deel van de planten inheemse soorten. Inheemse planten zijn planten die van nature voorkomen in ons land. Daardoor zijn ze aangepast aan de lokale omstandigheden én aan inheemse insecten, vogels en andere dieren. Ze zijn daardoor ook minder vatbaar voor ziektes en plagen. Daarnaast zijn ze ook nog eens ontzettend mooi!
Ga slim om met water
In een groene tuin mag water niet ontbreken. Of het nu gaat om een regenton, een afgekoppelde regenpijp in combinatie met een wadi of een vijver, het is goed wanneer je tuin is voorbereid op perioden van extreme droogte én extreme regenval. Aan een waterschaal heb je in extreem natte of droge tijden niet veel, maar je maakt er vogels en insecten wel heel blij mee. En het voordeel: een waterschaal past ook in een kleine tuin.
Maak je tuin diervriendelijk
Beestjes die jouw groene tuin bezoeken zijn dol op schuilplaatsen, denk aan een insectenhotel, egelhuis of nestkastje. Ze zijn kant-en-klaar te koop, maar ook heel leuk om zelf te maken. Dat laatste geldt bijvoorbeeld ook voor een takkenril. Geen budget, niet handig of weinig tijd? Geen probleem! Tuinier gewoon een beetje lui. Door niet te veel te snoeien en niet alles netjes aan te harken, ontstaan vanzelf wat ‘wilde hoekjes’ waar dieren dol op zijn.
Doe aan hergebruik
Bij een groene tuin hoort hergebruik. Je kunt hierbij denken aan het hergebruik van materialen. Van tegels die je hebt weggehaald, kun je stapelmuurtjes maken. Die vormen een speelse groeiplaats voor allerlei plantjes, maar ook een schuilplek voor allerlei diertjes. Van snoeiafval kun je een natuurlijke erfafscheiding maken of een klimhulp voor planten. Een andere vorm van hergebruik is het hergebruik van tuinafval. Composteren en mulchen zorgt voor verbetering van de bodem, het gaat onkruid tegen en vocht wordt langer vastgehouden.
Zorg voor een gezonde bodem
Bij een groene tuin hoort een gezonde bodem. De beestjes in je tuin leven niet alleen boven de grond. Er leven ook heel veel beestjes in de grond. Ieder bodemdiertje heeft zijn eigen taak en samen zorgen ze ervoor dat dode materialen, zoals afgestorven plantdelen, omgezet worden in nuttige voedingsstoffen, waar jouw planten van groeien. Belangrijk is om de bodem zo veel mogelijk met rust te laten, dan kunnen alle bodemdiertjes ongestoord hun goede werk doen. Niet spitten dus. Dat scheelt weer werk. Kun je in plaats daarvan lekker genieten van je tuin.
Werk met de natuur mee
Tuinieren ingewikkeld of moeilijk? Welnee! Wanneer je je aanpast aan de natuur en niet probeert de natuur aan te passen, is tuinieren een makkie. Kies planten die passen bij de omstandigheden in je tuin. Heb je een zonnige tuin op zandgrond? Kies dan geen planten die van schaduw en een vochtige bodem houden. Die gaan namelijk niet gelukkig worden in jouw tuin. En daar word jij dan weer niet gelukkig van. Wanneer je je plantkeuze afstemt op de omstandigheden in jouw tuin, krijg je gezonde, blije planten die jou gaan belonen met uitbundige bloei.
Tuinier gifvrij
Tenslotte: een groene tuin is gifvrij! Gebruik geen (chemische) bestrijdingsmiddelen en/of kunstmest en koop alleen onbespoten planten voor je tuin. Zorg voor een gezonde bodem, die wordt gevoed met organische materiaal. Kies gezonde, sterke planten die afgestemd zijn op de omstandigheden in jouw tuin. Je zult zien dat je in een groene, biodiverse tuin met veel verschillende planten vrijwel geen last hebt van ziektes en plagen.
Heb je toch een keertje last van ongewenste bezoekers, zoals een legertje bladluizen? Leun gewoon achterover en doe helemaal niets. Voor je het weet, meldt zich een natuurlijke vijand in de vorm van een lieveheersbeestje en wordt het luizenprobleem voor je opgelost zonder dat je er zelf iets voor hoeft te doen. Kun jij weer lekker van je tuin genieten.
Geen tuin?
Heb je geen tuin? Veel van de genoemde tips kunnen prima worden toegepast op een balkon of dakterras. Denk bijvoorbeeld aan verschillende klimplanten, zet een waterschaal neer en hang een nestkastje op. Heb je helemaal geen eigen buitenruimte? Overleg met jouw gemeente. Misschien kun je een geveltuintje aanleggen of een boomspiegel of groenstrook adopteren.
Benieuwd waar je gifvrije planten kunt kopen? Je vindt het hier op onze Groene Kaart.
