Inhoudsopgave
Moet je afgevallen bladeren opruimen?
In principe hoef je afgevallen bladeren niet op te ruimen. In een bos vallen in de herfst alle blaadjes op de grond en vormen een dikke mulchlaag onder de bomen. De blaadjes hoeven niet door de boswachter opgeruimd te worden en de boswachter hoeft de bomen ook niet bij te mesten. De natuur zorgt helemaal zelf voor dit proces.
Afgevallen bladeren in plantenborders en onder bomen en struiken kun je om die reden ook gewoon laten liggen. Ze vormen een mulchlaag die beschermt tegen vorst. Bovendien kunnen insecten en andere kleine diertjes er in weg kruipen. Wormen, schimmels en micro-organismen die in de bodem leven, verteren de bladeren en zetten ze om in voedingsstoffen voor de planten.
Waar kun je bladeren beter wel weghalen?
Bladeren die op het gazon vallen, kun je beter weghalen. Wanneer er een dikke laag blad op het gras blijft liggen, krijgt het gras onvoldoende zonlicht waardoor mos terrein kan winnen.
Bladeren die in de vijver drijven, kun je ook het beste weghalen. Doe je dat niet, dan zakken ze naar de bodem van de vijver waar een sliblaag ontstaat. Die sliblaag wordt elk jaar dikker, waardoor het water voedselrijker wordt. Dit bevordert de groei van algen.
Bladeren op paden en terrassen kun je beter weghalen, omdat natte bladeren glad kunnen worden. Ook afgevallen blad wat zich verzamelt in dakgoten kun je het beste weghalen.
Wat doe je met al die afgevallen herfstbladeren?
Zoals aangegeven, kun je de bladeren over je plantenborders verdelen. Mocht daar al genoeg blad liggen, dan kun je ze in de groene container gooien, maar dat is zonde van de kostbare voedingsstoffen die de bladeren bevatten. Als je een composthoop hebt, kun je het afgevallen blad daarop gooien. Heb je geen composthoop, dan kun je toch iets nuttigs doen met afgevallen bladeren, namelijk zelf bladaarde maken.
Wat is bladaarde?
Bladaarde wordt ook wel bladcompost genoemd. Het is een compost gemaakt van één ingrediënt, namelijk herfstbladeren.
Bladaarde kun je in het vroege voorjaar als mulchlaagje op plantenborders aanbrengen. Je kunt het ook gebruiken als bodemverbeteraar in het plantgat als je nieuwe planten in je tuin zet.
Is het moeilijk om zelf bladaarde te maken?
Zelf bladaarde maken is heel eenvoudig. Afhankelijk van de hoeveelheid bladeren op gazon, vijver en paden, is het blad verzamelen het meeste werk. De vervolgstappen zijn heel eenvoudig en daarna is het vooral een kwestie van geduld hebben. Het is een erg leuk en leerzaam klusje om samen met kinderen te doen.
Kun je alle bladeren gebruiken om bladaarde te maken?
Je kunt bijna alle bladeren van bladverliezende loofbomen en struiken gebruiken om bladaarde te maken. Denk aan blad van de appelboom, wilg, kastanje en vlier. Niet al het blad verteert even snel.
Bladeren van bomen en struiken die in de winter groen blijven, zijn minder geschikt om bladaarde te maken, omdat ze er lang over doen om te verteren. Datzelfde geldt voor naalden van coniferen.
Van eikenbladeren wordt ook gezegd dat ze niet geschikt zijn voor het maken van bladaarde, omdat ze looizuur bevatten. Daardoor verteren ze langzamer en zouden ze de bodem zuurder kunnen maken. Als het eikenblad goed verteerd is, zou het geen probleem moeten zijn om bladaarde van eikenblad in je tuin te gebruiken.
Stap voor stap zelf bladaarde maken
Wil je zelf aan de slag met het maken van bladaarde? Volg de 4 eenvoudige stappen hieronder.
Stap 1: Verzamel afgevallen bladeren
Om het verteringsproces te bevorderen kun je bladeren op het gazon eerst wat kleiner maken door er met de grasmaaier overheen te gaan.
Vervolgens hark je de bladeren bij elkaar met een bladhark. Met een schepnet kun je bladeren uit de vijver vissen. Voor blaadjes op paden of terrassen kun je het beste een bezem gebruiken.
Gebruik geen bladblazer of bladzuiger om de bladeren te verzamelen, die kunnen namelijk dodelijk zijn voor de insecten in je tuin. Het is geen probleem wanneer het blad nat is van de regen of de dauw; nat blad verteert namelijk makkelijker dan droog blad.
Stap 2: Doe de bladeren in een plastic zak
Doe de bladeren in een vuilniszak of lege potgrondzak. Als de bladeren droog zijn, maak je ze eerst even nat met een gieter voor je ze in de zak stopt. Druk de bladeren goed aan en laat overtollige lucht ontsnappen uit de zak. Op die manier passen er heel veel bladeren in de zak. Heb je heel veel afgevallen blad, vul dan meerdere zakken.
Stap 3: Knoop de zak dicht en prik er gaatjes in
Knoop de zak dicht met een touwtje en prik er met behulp van een schroevendraaier of riek wat gaatjes in. De gaatjes zorgen voor toevoer van zuurstof, wat nodig is voor het verteringsproces.
Stap 4: Zet de zak weg en wacht af
Zet de zak buiten op een beschutte plek waar hij niet in de weg of in het zicht staat, bijvoorbeeld in een hoek van je tuin of terras. Vervolgens wacht je af. Hoelang het precies duurt voor de bladaarde gereed is, is afhankelijk van de soort bladeren die je gebruikt hebt. Het ene blad verteert namelijk sneller dan het andere. Een beetje geduld is wel nodig, maar na 1 tot 3 jaar is de inhoud van de zak veranderd in bladaarde – helemaal gratis en natuurlijk!
Wat heb je nodig om bladaarde te maken?
- Bladhark (voor het gazon)
- Schepnet (voor de vijver)
- Bezem (voor paden en terrassen)
- Vuilniszak of lege potgrondzak
- Touwtje
- Schroevendraaier of riek
Heb je geen eigen tuin of weinig afgevallen blad, maar wil je toch graag zelf bladaarde maken, bijvoorbeeld om te gebruiken voor je balkon- of terrasplanten? Je kunt afgevallen bladeren natuurlijk ook op straat of in een park verzamelen.
Duurzaam tuinieren loont
Zelf bladaarde maken is een kleine moeite met groot effect: minder afval, een vruchtbare bodem en een levende tuin vol insecten.
Wil je meer tips over duurzaam tuinieren?
Lees ook: Zo maak je jouw tuin groener, biodiverser en klimaatadaptief.
Ook professionele kwekers gebruiken bladaarde. Dit geldt bijvoorbeeld voor De Hessenhof en Drachtplantenkwekerij Ninabel. Heb je geen zin of tijd om zelf aan de slag te gaan, maar wil je toch bladaarde gebruiken? Zowel De Hessenhof als Drachtplantenkwekerij Ninabel verkopen bladaarde in zakken.
